Op woensdag 11 november 2026 organiseerden we het Congres Zorgevaluatie & Gepast Gebruik (ZE&GG) in Munthuys Utrecht. Bijna 400 professionals - zorgverleners, onderzoekers, beleidsmakers en patiëntenvertegenwoordigers kwamen samen rondom één centrale vraag: hoe zorgen we dat we sneller weten wat werkt, en dat we dit samen doen in de praktijk?
Focus op wat echt bijdraagt
De zorg staat middenin grote maatschappelijke veranderingen: toenemende zorgvraag, krapte op de arbeidsmarkt en een groeiende druk op betaalbaarheid en toegankelijkheid. Tegelijkertijd willen zorgverleners continu de best mogelijke zorg voor patiënten leveren. Deze ontwikkelingen maken duidelijk dat we zorg anders moeten organiseren – met focus op wat écht bijdraagt voor de patiënt.
Samen aan één gezamenlijke opdracht
De dag stond in het teken van de Cirkel van Gepast Gebruik (CvGG) en wat deze werkwijze concreet betekent voor de dagelijkse praktijk. Deelnemers kregen inzicht in de rol en verantwoordelijkheid van alle MSZ-partijen en in wat er nodig is om de CvGG het nieuwe normaal te maken.
Dagvoorzitters Hester Vermeulen en Hester Rippen-Wagner openden de dag met een krachtige metafoor: het weefgetouw. Verschillende draden vormen samen een stevig geheel. Zo ook in de zorg: elke partij brengt eigen kennis, perspectieven en verantwoordelijkheden mee. Hun boodschap was helder: we werken allemaal aan één gezamenlijke opdracht – meer gedragen zorgevaluaties en resultaten sneller toepassen, zodat patiënten en hun naasten daar merkbaar voordeel van hebben. Gelijkwaardig samenwerken en naar elkaar blijven luisteren maken onderzoek en verandering uitvoerbaar.
Van kennis naar verandering
In haar keynote ging Marije van den Berg in op de vraag waarom het in de dagelijkse zorgpraktijk vaak lastig is om nieuwe inzichten daadwerkelijk in te voeren. Verandering raakt aan professionele autonomie, bestaande routines, onderlinge afhankelijkheden en de manier waarop macht en verantwoordelijkheid zijn georganiseerd.
De take home message van Marije van den Berg:
In plaats van moedig voorwaarts, gaan we moedig zijwaarts. Want de oplossingen liggen vaak niet in het verder perfectioneren van bestaande systemen, maar in de ruimte ertussen.
Daarna volgende de Q&A met minister van VWS, Sophie Hermans. De dagvoorzitters stelden haar onder andere vragen over het belang van Passende Zorg en de bijdrage die de Cirkel van Gepast kan leveren aan toekomstbestendige zorg.
Inzichten van het veld
In het laatste onderdeel van het plenaire ochtendprogramma ging Sjoerd Repping, voorzitter van het ZE&GG-programma, in gesprek met drie panelleden. Het panel bestond uit: Raphael Hemler, KNO-arts en WO-lid ZE&GG namens de Federatie Medisch Specialisten, Frank van der Meer, beleidsmedewerker NVZ en WO-lid namen NVZ en Carla van der Guchte, senior-adviseur Patiëntenfederatie Nederland. Samen reflecteerden zij op de inzichten van de ochtend.
Over één ding waren ze het met elkaar eens:
Voor blijvende systeeminbedding van Cirkel van Gepast Gebruik werkwijze in de MSZ moeten we als koepelpartijen blijven samenwerken, want zonder elkaar gaat het niet lukken.
Dieper in de Cirkel van Gepast Gebruik
Na het plenair ochtendprogramma konden deelnemers kiezen uit tien deelsessies. Daarin werd dieper ingegaan op alle onderdelen van de Cirkel van Gepast Gebruik: wat betekent het concreet in de praktijk, en welke stappen kunnen deelnemers zelf zetten?
’s Middags stonden twee inspirerende praktijkvoorbeelden centraal. Eerst de PLANET-studie, het eerste landelijke doelmatigheidsonderzoek naar behandeling met Pembrolizumab bij patiënten met een agressieve vorm van borstkanker. Vervolgens stond de UPDATE-studie centraal. Daarin wordt de effectiviteit en kosteneffectiviteit onderzocht van lichttherapie in de behandeling van atopische eczeem bij volwassenen, als aanvulling op optimale lokale therapie (zalftherapie).
Ben Willem Mol-prijs
De onverminderde inzet van de projectgroepen die zorgevaluaties uitvoeren, werden tijdens het congres in het zonnetje gezet. De projectgroep van de UPDATE-studie ontving de Ben Willem Mol-prijs voor de ‘Ploeterende projectgroep’. Het is de eerste zorgevaluatie van de beroepsgroep van dermatologen en ondanks alle uitdagingen die ze onderweg tegenkwamen, is het ze gelukt de studie voor te zetten. Ook het RadboudUMC mocht een prijs in ontvangst nemen: als snelst includerend centrum, en met een gemiddelde opstarttijd voor zorgevaluaties van slechts 41 dagen, behoort het ziekenhuis tot de snelste centra van Nederland.
De Ben Willem Mol-prijs is een erkenning binnen de Nederlandse zorgevaluatie wereld voor projectgroepen en zorginstellingen die uitzonderlijk goed patiënten weten te betrekken bij zorgevaluatieonderzoek en er dus goed in slagen om ze deel te laten nemen.
De prijs is vernoemd naar Ben Willem Mol, die zorgevaluatie in Nederland sterk heeft bevorderd. Ben Willem Mol is hoogleraar verloskunde en gynaecologie en is bekend om zijn inzet voor klinisch evaluatieonderzoek. De prijs eert vooral zijn gedrevenheid om zorgevaluatie niet als academisch onderzoek te zien, maar als een standaard onderdeel van goede patiëntenzorg.
De volgende stap
Hester Vermeulen en Hester Rippen-Wagner sloten de dag af met het opmaken van de eindbalans: welke inzichten nemen we mee naar morgen en hoe zetten we concreet de volgende stappen?
De dag werd positief en met een brede glimlach afgesloten door improvisatiecabaretduo Beperkt Houdbaar.