Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026
AI longcarcinoom - Het gebruik van AI bij de opsporing van longknobbeltjes
Is het beter, vergeleken met de huidige radiologische praktijk, om artificial intelligence (AI) te gebruiken voor het opsporen van longknobbeltjes op de routinematige CT-scans van de longen? Wordt longkanker hiermee beter en eerder opgespoord en daardoor effectiever bestreden? Zijn de kosten hierdoor lager? Maar aan de andere kant: worden mensen door een beter opsporingsmethode wellicht ook onnodig als patiënt beschouwd met nadelen als overbehandeling?
Huidige fase: Agenderen → Co-creatie
- Agenderen
- Evalueren
- Implementeren
Longkanker blijft in Nederland de belangrijkste oorzaak van sterfte door kanker. De prognose hangt af van het stadium bij diagnose. Wordt de diagnose tijdens het eerste stadium gesteld, dan is er meer dan 60% kans dat iemand na vijf jaar nog leeft. Maar bij meer gevorderde stadia is die kans onder de 10%. Vroege opsporing vergroot dus de kansen voor de patiënt en verlaagt daarmee ook de zorgkosten.
Het stellen van de diagnose begint met de ontdekking op een CT-scan en vervolgens de rapportage van een longknobbeltje. De radiologische praktijk staat onder tijdsdruk door steeds meer aanvragen voor beeldvormend onderzoek. Hulpmiddelen gebaseerd op kunstmatige intelligentie (AI) kunnen radiologen ondersteunen doordat zij longknobbeltjes al in een vroeg stadium kunnen ontdekken.
Momenteel wordt elke CT-scan door radiologen gecheckt op longknobbeltjes. AI is hierop een ondersteuning, dus geen nieuwe procedure, doordat het bestaande scans analyseert.
De radioloog interpreteert de bevindingen van AI en bepaalt of de bestaande richtlijnen voorschrijven dat ze moeten worden gerapporteerd. Dit waarborgt dat besluitvorming volgens de gevestigde standaarden verloopt. Het gaat dus niet om het introduceren van een nieuw screeningsinstrument, maar het onderzoeken van AI als een 'second reader' om de menselijke detectiegevoeligheid te optimaliseren.
Tegelijkertijd kan het betere waarnemen ook leiden tot onbedoelde gevolgen. De overgrote meerderheid van de longknobbeltjes is goedaardig, zelfs bij mensen met een hoog risico. Een toename van ontdekte knobbeltjes kan daarom leiden tot meer vervolgonderzoek, angst bij de patiënt en mogelijk onnodige diagnostische procedures die gepaard gaan met een hoog risico.
De evaluatie van deze inzet van AI vraagt daarom een evenwichtige afweging van voordelen en nadelen. In deze studie wordt onderzocht wat de kosteneffectiviteit is van de inzet van AI. Doel is de uitkomst te kunnen laten meewegen in de besluitvorming over het gebruik van AI in de radiologie, met als doel om binnen de Nederlandse gezondheidszorg de opsporing van longkanker te verbeteren.
Stel je vraag
Neem contact met ons op via info@zorgevaluatiegepastgebruik.nl